Przed pójściem na pierwszą konsultację psychoterapeutyczną posiadanie różnych obaw i wątpliwości jest zupełnie normalne. Zapewne masz wiele pytań, na które nie znasz odpowiedzi. Zastanawiasz się: “Czy będę musiała/musiał od razu opowiedzieć o najtrudniejszych rzeczach?”, “Co jeśli będę się czuła/czuł oceniana/y?”, “Co jeśli będzie niezręczna cisza?”.
Pozwól, że spróbuję rozwiać Twoje wątpliwości i odpowiedzieć na powyższe pytania.
Proces terapeutyczny
Psychoterapia to proces, czyli coś co ewaluuje, rozwija się i nie da się w nim niczego przyspieszyć. Pamiętaj, że pierwsza konsultacja, to dopiero początek całego procesu, więc nie musisz dzielić się od razu wszystkim, ważne żebyś to Ty czuła/czuł się komfortowo z tym, na ile chcesz się na początku otworzyć. Wykwalifikowana/y psychoterapeutka/a dba o dobrą atmosferę od początku i skupia się na budowaniu relacji z klientką/em (Levitt et al., 2016). Ponadto według Carla Rogersa, ojca psychoterapii w nurcie humanistycznym, skuteczna/y terapeutka/a powinna/ien przejawiać 3 podstawowe cechy:
- autentyczność – czyli świadomość własnych emocji, brak udawania,
- empatię – zdolność do wczuwania się w wewnętrzny świat drugiej osoby
- bezwarunkową akceptację – szacunek do klientki/a niezależnie, jakie treści wnosi do psychoterapii.
To właśnie te cechy stanowią fundament wspierającego i bezpiecznego kontaktu terapeutycznego – niezależnie od nurtu, w jakim pracuje specjalistka/a.
Podobnie jak w życiu, zbudowanie dobrej relacji i zaufania między dwoma osobami może zająć chwilę, dlatego nie przejmuj się, że początkowo będziesz czuła/czuł się nieswojo – z czasem to się zmieni!
Na pierwszym spotkaniu z psychoterapeutką/ą:
- poznacie się – psychoterapeutka/ta opowie o tym jak pracuje, co dla niej/niego jest ważne a Ty powiesz co Cię sprowadza, jaka jest Twoja sytuacja życiowa. Psychoterapeutka/a spyta o powód zgłoszenia, objawy, kontekst życia, wcześniejsze doświadczenia terapeutyczne i oczekiwania wobec wspólnej pracy. Taki „wywiad” pomaga dopasować leczenie do indywidualnych potrzeb klientki/a (Frontiers in Psychology, 2022). To też dobry moment, żeby zadać psychoterapeutce/cie wszelkie pytania o jego doświadczenie, kursy, metody pracy.
- wyznaczycie cele, nad którymi chciałabyś/chciałbyś pracować – w psychoterapii w nurcie integracyjnym, systemowym jak i w terapii EMDR bardzo ważne jest zdefiniowanie jasnych celów psychoterapeutycznych. To Ty pracujesz nad ich osiągnięciem, a psychoterapeutka/ta Cię w tym wspiera na cotygodniowych spotkaniach, skłaniając do refleksji, nakierowując, dając narzędzia. Dzięki temu, że jasno określicie, co jest celem terapii uniknięcie “zbaczania” z drogi i sesji “o niczym”, będziecie mogli sprawdzać czy terapia zmierza w dobrą stronę, czy działa. Na koniec procesu sprawdzicie też, które z celów udało się osiągnąć.
- zawrzecie tzw. “przymierze terapeutyczne” – na pierwszej sesji terapeutka/ta zaproponuje Ci kontrakt – to umowa między Wami, w której umawiacie się na rodzaj terapii ( psychoterapia indywidualna, psychoterapia par lub terapia EMDR), częstotliwość sesji, zasady odwoływania, kończenia terapii, stałą cenę. Dzięki tym ramom będziecie obydwoje mieć solidną bazę, by czuć się bezpiecznie w procesie psychoterapeutycznym.
Co ciekawe, Badania pokazują, że na samym początku sesji terapeutka/a ma szansę ukształtować realne oczekiwania klientki/a dotyczące przebiegu psychoterapii i jej efektów. Wyjaśnienie, co będzie się działo, znacznie zwiększa zaangażowanie i obniża ryzyko wcześniejszego zakończenia procesu (Ekberg i wsp., 2014).
Co NIE powinno się wydarzyć na pierwszym spotkaniu?
- W psychoterapii w nurcie integracyjnym lub EMDR nie umawiamy się na konkretną ilość sesji. Terapia kończy się, gdy Ty o tym zdecydujesz lub gdy wspólnie z psycholożką/logiem stwierdzicie, że Twoje cele zostały już osiągnięte.
- Psychoterapeutka/ta nie będzie opowiadała/opowiadał o swoim życiu prywatnym ani o innych pacjentach/tkach. Obowiązuje ją/go tajemnica zawodowa i nie może odpowiadać na tego typu pytania. Im większa neutralność osoby psychoterapeutki/ty, tym bardziej skuteczny jest proces. Choć często możesz czuć sympatię i ciekawość, kim i jaka/jaki jest psychoterapeutka/ta w życiu prywatnym, nie dzielenie się tymi informacjami nie wynika z braku sympatii do Ciebie ze strony psychoterapeuty/tki, ale służy zadbaniu o to, aby Twój proces był skuteczny i w pełni profesjonalny. Taka neutralność różni też relację terapeutyczną od relacji np.: z przyjaciółką/przyjacielem
- Nie dostaniesz szybkich rad i wskazówek jak rozwiązać swoje problemy. Jak wspomniałam wyżej, psychoterapia to proces. Wspólnie z psychoterapeutą/tką będziecie szukać i testować rozwiązania twoich problemów, ale to trwa i nie możliwe jest zrobienie tego szybko.
Twój głos się liczy!
Psychoterapia ma być dla Ciebie, więc jej początek to idealny czas, żeby zaadresować wszystkie Twoje obawy i wątpliwości. Nie bój się pytać specjalistki/ty, zwłaszcza że na psychoterapia po polsku, pozwala na pełną swobodę wyrażania. Jeśli czegoś nie rozumiesz – pytaj. To wpłynie na skuteczność procesu i pomoże zrozumieć drugiej osobie Twój wewnętrzny świat. Ponadto, pierwsze spotkanie to również moment na Twoją ocenę psychoterapeutki/ty, może się okazać, że coś Ci się w nich nie podoba, nie ma “chemii” i to też jest zupełnie w porządku! To naturalna część podjęcia psychoterapii – możesz poszukać innej/go psycholożki/ga.
Co teraz o tym myślisz?
Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci strukturę pierwszej sesji i że czujesz się w tym temacie pewniej. Jeśli rozważasz rozpoczęcie terapii, ale masz wątpliwości, pamiętaj, że pierwsza sesja to dopiero początek – nie musisz od razu mówić wszystkiego. Ważne, byś poczuła/poczuł się bezpiecznie i zauważona/y:)
W naszym zespole znajdziesz doświadczone polskie psychoterapeutki, które pracują zarówno online, jak i stacjonarnie w Barcelonie. Jeśli chcesz zrobić pierwszy krok – zapraszamy, jesteśmy tu, żeby Ci to ułatwić!
Bibliografia:
Ekberg, S., Barnes, R. K., Kessler, D. S., Malpass, A., & Shaw, A. R. (2016). Managing clients’ expectations at the outset of online Cognitive Behavioural Therapy (CBT) for depression. Health expectations : an international journal of public participation in health care and health policy, 19(3), 557–569. https://doi.org/10.1111/hex.12227
Frontiers in Psychology (2022). The first session is the one that counts: An exploratory study of therapeutic alliance. Frontiers in Psychology.
Levitt, H. M., Pomerville, A., & Surace, F. I. (2016). A qualitative meta-analysis examining clients’ experiences of psychotherapy: A new agenda. Psychological bulletin, 142(8), 801–830. https://doi.org/10.1037/bul0000057
Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person: A Therapist’s View of Psychotherapy. Houghton Mifflin.